Zastanawiasz się co zrobić, aby zostać spawaczem? Zawód spawacza od lat utrzymuje się w ścisłej czołówce profesji deficytowych.
Przemysł, energetyka, budownictwo, serwisy utrzymania ruchu – wszędzie potrzebni są ludzie, którzy potrafią wykonać trwałą, bezpieczną i powtarzalną spoinę. Jeśli ktoś lubi pracę techniczną i nie boi się odpowiedzialności, droga do zawodu jest jasna: szkolenie, praktyka i zdobycie uprawnień.
Jak zostać spawaczem krok po kroku
W Polsce ścieżka wygląda prosto, ale wymaga systematyczności. Kandydat przechodzi:
- Szkolenie teoretyczne – obejmujące zasady spawania, procesy cieplne, budowę sprzętu i bezpieczeństwo.
- Zajęcia praktyczne – gdzie ćwiczy prowadzenie łuku, pozycje spawania, kontrolę temperatury i przygotowanie materiału.
- Egzamin – składający się z części praktycznej i teoretycznej.
Po zdaniu egzaminu wydawany jest certyfikat obowiązujący dla konkretnej metody (np. MMA, MAG, TIG) i określonych pozycji spawalniczych.
Wielu spawaczy zaczyna już w technikum lub szkole branżowej, zdobywając podstawowe kwalifikacje w trakcie nauki. Absolwenci kierunków spawalniczych kończą szkołę z tytułem technika i pierwszymi uprawnieniami.
Jak zdobyć uprawnienia spawalnicze?
Uprawnienia spawalnicze dzielą się na różne kategorie w zależności od metody, pozycji spawania oraz rodzaju materiału.
Rodzaje uprawnień spawalniczych
Najpopularniejsze rodzaje uprawnień obejmują metody takie jak:
- MMA – spawanie elektrodą otuloną,
- MIG/MAG – spawanie w osłonie gazów aktywnych lub obojętnych,
- TIG – spawanie w osłonie gazów obojętnych przy użyciu nietopliwej elektrody wolframowej.
Uprawnienia są również zróżnicowane pod względem pozycji, w jakiej spawacz może wykonywać prace, np.:
- PA – pozycja płaska,
- PB – pozycja pozioma,
- PC – pozycja pionowa,
- PE – pozycja sufitowa.
Im więcej pozycji spawacz opanuje, tym szerszy zakres zadań może wykonywać.
Kolejną istotną klasyfikacją są uprawnienia do spawania określonych materiałów. Spawacz może uzyskać uprawnienia do pracy ze stalą niskowęglową, stalą nierdzewną, aluminium czy innymi stopami metali. Każdy z tych materiałów wymaga nieco innego podejścia technicznego oraz znajomości specyficznych metod spawania.
W Polsce, a także w innych krajach europejskich, najczęściej uznawanymi standardami są normy EN ISO 9606 dla spawaczy stali oraz EN ISO 14732 dla operatorów spawania zmechanizowanego. Certyfikaty spawalnicze wydane na podstawie tych norm są uznawane w większości krajów europejskich.
Jak sprawdzić uprawnienia spawalnicze?
Uprawnienia spawalnicze można sprawdzić na podstawie certyfikatu wydanego przez akredytowaną instytucję certyfikującą, np. przez UDT, TUV, DNV GL czy inne jednostki o międzynarodowej renomie. Certyfikat powinien zawierać imię i nazwisko spawacza, datę uzyskania uprawnień, zakres metody spawania oraz pozycje i rodzaje materiałów, do których spawacz jest uprawniony. Ważność uprawnień jest ograniczona czasowo, zazwyczaj do dwóch lub trzech lat, po czym konieczne jest ich odnowienie poprzez ponowne zdanie egzaminu.
Uprawnienia spawacza – ile kosztują?
Koszt uzyskania uprawnień spawalniczych zależy od kilku czynników, w tym od rodzaju kursu, poziomu zaawansowania oraz liczby metod spawania, które chce opanować kursant. Podstawowy kurs spawalniczy w jednej metodzie (np. MMA, MIG/MAG lub TIG) kosztuje zazwyczaj od 1 500 do 3 500 zł. Kursy obejmujące więcej metod lub bardziej zaawansowane techniki, takie jak spawanie podwodne, mogą kosztować nawet do 10 000 zł.
Do kosztu kursu należy doliczyć opłatę egzaminacyjną, która może wynosić od 300 do 1 500 zł, w zależności od jednostki certyfikującej i rodzaju egzaminu.
Czy trudno zostać spawaczem?
Nauka nie jest przesadnie trudna, ale wymaga uważności. Trzeba opanować kilka rzeczy jednocześnie: stabilne prowadzenie uchwytu, wyczucie temperatury, przygotowanie złącza i kontrolę łuku.
Egzamin praktyczny ocenia jakość wykonanej spoiny – liczy się wygląd, przetop, brak porów i pęknięć. W części teoretycznej sprawdza się rozumienie procesów spawania, znajomość norm oraz zasad BHP.
To zawód, który uczy pokory. Kto potrafi pracować dokładnie i cierpliwie, nie będzie miał z nim problemu.
Wymagania zdrowotne i kwalifikacje spawacza
Kluczowym dokumentem są certyfikaty zgodne z PN-EN ISO 9606-1, które potwierdzają kwalifikacje do spawania konkretną metodą i w określonych pozycjach. Certyfikaty nie są ogólne – każdy dotyczy ściśle określonego zakresu.
Oprócz tego spawacz powinien znać:
- Podstawy materiałoznawstwa – różnice między stalami, sposoby reagowania metalu na ciepło
- Zasady przygotowania złącza
- Rysunek techniczny – aby wykonać spoinę zgodnie z projektem
- Wymagania normowe dotyczące poszczególnych procesów spawalniczych
Nie ma też spawacza bez aktualnych szkoleń BHP – to zawód obciążony ryzykiem. Wysoka temperatura, promieniowanie, gazy techniczne i praca w ograniczonych przestrzeniach wymagają świadomości zagrożeń.
Kto nie może zostać spawaczem?
Badania lekarskie są obowiązkowe. Przeciwwskazania to m.in.:
- choroby układu oddechowego,
- wady wzroku, których nie da się skorygować,
- schorzenia układu krążenia,
- zaburzenia koordynacji ruchowej,
- silne alergie skórne.
Lekarz ocenia, czy kandydat może pracować w środowisku z wysoką temperaturą i narażeniem na promieniowanie.
Czy zawód spawacza jest opłacalny?
Tak – i to bardzo. Wynagrodzenie zależy od metody spawania, doświadczenia i warunków pracy.
Orientacyjne przedziały w Polsce:
- Początkujący: ok. 4 000–6 000 zł brutto
- Spawacze z doświadczeniem i uprawnieniami specjalistycznymi: 8 000–12 000 zł brutto
Praca w trudnych warunkach (na wysokości, w zbiornikach, w pozycjach przymusowych) podnosi stawki. Za granicą doświadczeni spawacze z certyfikatami międzynarodowymi potrafią zarobić 15 000–20 000 zł miesięcznie, a nawet więcej.
Przeczytaj również: